Foto
Foto
Foto
Foto

Ruim 300.000 ouderen bezetten onnodig ziekenhuisbed

7 februari 2018

Bron Zorgvisie: Elk jaar belanden er 320.000 ouderen zonder medische noodzaak in een ziekenhuisbed. Die opnames zijn te voorkomen met een extra investering in preventie, vroegdiagnostiek, wijkverpleging, eerstelijnsverblijfbedden, geriatrische revalidatiezorg en welzijn. Die investering verdient zichzelf terug en levert per saldo 300 tot 700 miljoen euro op. Dat concludeert fluent Healthcare in onderzoek in opdracht van ActiZ.

‘Een tsunami van kwetsbare ouderen overspoelt de ziekenhuizen’, zegt Jeroen van den Oever, bestuurder van zorgaanbieder Fundis en lid van het bestuur van brancheorganisatie ActiZ. ‘Dat is de maatschappelijke prijs die we betalen voor de sluiting van de verzorgingshuizen. In het verzorgingshuis werden deze ouderen, die vaak een of meer chronische ziekten hebben, goed verzorgd. Nu moeten ze thuis zelfstandig wonen en dat gaat deze ouderen minder makkelijk af. Als ze dan vrijdagmiddag thuis in de problemen komen, is het ziekenhuis de enige plek waar ze naartoe kunnen.’

Verstopping spoedzorgketen

De problematiek van de verstopping van de spoedzorgketen wordt steeds groter, omdat de groep van thuiswonenden kwetsbare ouderen groeit. ‘Dat komt mede doordat de eisen voor toegang tot het verpleeghuis zijn opgeschroefd. Daar kom je alleen in als het thuis echt niet meer gaat. Bedenk daarbij dat we de piek van de vergrijzing nog niet eens hebben bereikt. Als we niets doen, raakt het systeem helemaal verstopt.’

40 procent seh-opnames is medisch noodzakelijk

Elk jaar bezoeken 800.000 ouderen de spoedeisende hulp (seh) van ziekenhuizen. Daarvan worden er 543.000 opgenomen in het ziekenhuis. In slechts 40 procent van deze seh-opnames is medisch-specialistische zorg ook echt noodzakelijk. Jaarlijks belanden er dus ruim 320.000 ouderen onnodig in een ziekenhuisbed, zo blijkt uit onderzoek dat fluent Healthcare in opdracht van ActiZ heeft uitgevoerd. Omgerekend komt dat jaarlijks neer op 4.100 ziekenhuisbedden die onnodig bezet worden gehouden door ouderen. Aangezien een gemiddeld ziekenhuisbed 800 euro kost, is hiermee circa 1,4 miljard euro gemoeid.

Investering verdient zichzelf terug

Deze spiraal is volgens ActiZ te doorbreken door stevig te investeren in preventie, vroegdiagnostiek, extra wijkverpleging, extra eerstelijnsverblijfbedden en geriatrische revalidatiezorg. ActiZ schat in dat daarvoor 700 miljoen euro nodig is. Moeten verpleeghuizen dan maar wat minder krijgen dan 2,1 miljard euro? ‘Dat bedrag is een politieke keuze’, zegt Van den Oever. ‘In ons huidige plan voor het beter inrichten van de keten voor acute zorg gaat het niet om een verhoging van het budget. De investering in de eerstelijnszorg en de wijkverpleging verdient zichzelf terug. Als er minder onnodige opnames in ziekenhuizen zijn, kan er tot 1,4 miljard euro worden bespaard in het ziekenhuis. Per saldo kan er 300 tot 700 miljoen euro worden bespaard.’

Halfjaarlijkse check-up voor kwetsbare ouderen

ActiZ pleit voor het organiseren van wijkgerichte preventieprogramma’s. De wijkverpleging, huisartsen en het sociale domein zouden intensiever moeten gaan samenwerken bij de zorg aan chronisch zieken en kwetsbare ouderen. Ouderen in risicogroepen zouden eens per half jaar een check-up kunnen krijgen over wat de behoefte is aan medische zorg en ondersteuning, net zoals een halfjaarlijkse tandartscontrole. ‘Als je zorgmijders eerder in kaart brengt en helpt, kun je voorkomen dat problemen uitgroeien tot ernstige complicaties’, zegt Van den Oever. Volgens het rapport van fluent is circa 30 procent van de ouderen geholpen met interventies op het gebied van welzijn en eenzaamheidsbestrijding. Een ongeveer even grote groep heeft baat bij een eerstelijnsverblijfbed. En circa 30 procent vaart wel bij een betere begeleiding van chronische ziekte, onder meer via e-health.

Zorg op de juiste plek

Als het aan ActiZ ligt wordt dit plan een van de bouwstenen voor de hoofdlijnenakkoorden die het kabinet wil afsluiten met de ziekenhuizen, wijkverpleging, huisartsen en ggz. Anders dan onder het vorige kabinet moet er dit keer meer samenhang komen tussen de verschillende akkoorden. Het ministerie heeft daarover een groep van experts aan het werk gezet. ‘De kern van ons plan is de juiste zorg op de juiste plek. Als we de substitutie van zorg nu echt realiseren, wordt iedereen er beter van.’

Nieuws
Terug naar overzicht