Foto
Foto
Foto
Foto

Kijken tot op DNA-niveau

Nano Geneeskunde zal in de zeer nabije toekomst een grote plaats in de geneeskunde innemen. Kennis over deze vorm van geneeskunde mag in het medische cluster van Noordwest Holland.

Het gebruik van nanodeeltjes om geneeskundige moleculen te transporteren naar zieke plekken in het lichaam wordt steeds normaler. De toepassing van nano in de geneeskunde opent een wereld met ongekende mogelijkheden: het belooft betere preventie, vroege diagnostiek en snellere en goedkopere behandeling van patiënten. 

Op molecuul-niveau
Nano is Grieks voor dwerg. Het voorvoegsel nano duidt een grootteorde aan, net zoals micro-, kilo-, mega-. Nano staat voor een miljardste deel van iets: een nanometer is een miljardste meter. Dat is de grootteorde van moleculen. Ter vergelijking: een menselijke haar heeft een dikte van ongeveer 80.000 nanometer.

Belofte voor de toekomst
Nanotechnologie wordt gezien als dé grote belofte van de toekomst. Internationaal investeren bedrijfsleven en overheden tientallen miljarden in de ontwikkeling ervan. Op deze manier kan bijvoorbeeld leverkanker worden bestreden. Koolstof nanobuisjes worden in het lichaam gebracht. Zij nestelen zich alleen in de aangetaste cellen. Gevaarloze radiostralen verhitten vervolgens de nanobuisjes waarmee de kankercellen als het ware verbranden. 

Ook worden nu al microcapsules ontwikkeld waarmee medicijnen geëncapsuleerd worden, die langzaam vrij komen wanneer ze onderhuids worden aangebracht. Daarnaast kun je gebruikmaken van de eigenschappen van nano-gaatjes om uniforme microcapsules te maken voor ‘light vet’ voedingstoepassingen. Of wordt het bijvoorbeeld mogelijk op basis van effecten op nano-schaal om (real time) videobeelden te maken van atomen en hun beweging.

Snelle diagnose bloedziekten
Nanogeneeskunde is daarom een belangrijk aandachtsveld van Holland Health. Een aantal partijen is al actief op dit gebied en kunnen elkaar heel goed inspireren. Zo heeft Mechatronics BV uit Zwaag een ontdekking gedaan waarmee bloedafwijkingen zeer snel en nauwkeurig bepaald kunnen worden. Jan de Zoeten, winnaar van de Ondernemingsverkiezing Noord-Holland 2012: ,,Dankzij nanotechnologie weten we dat een rode bloedcel niet zo simpel in elkaar zit als gedacht. Deze cellen zijn vervormbaar dankzij een ingenieus cytoskelet, bestaande uit knooppunten en een netwerk van elastische veren. Erfelijke afwijkingen kunnen fouten veroorzaken in dit systeem. Er zijn diverse bloedafwijkingen, soms nauwelijks van elkaar te onderscheiden, die een totaal andere behandeling vereisen. Op nanoschaal is dat onderscheid nu mogelijk. Dat de juiste diagnose kan worden gesteld maakt een wereld van verschil voor de patiënt.’’

Programmamanager is Dr. Mehdi Jiwa van Symbiant uit Alkmaar.

Kijken tot op DNA-niveau